Başka Bir Okul Mümkün mü?

Önce okul sıralarında, sonra anne baba olunca ya da eğitim sisteminde yaşananları tartışırken, okurken, izlerken bu soruyu sormamak elde değil…

Eğitim, Türkiye’nin her daim sancılı mevzularından biri. Ne kadar adım atarsak atalım, bir o kadar mesafe daha uzanıyor önümüzde. ‘Finlandiya bu işi nasıl yapmış?’ diye düşünürken, okul öncesinden üniversiteye, hatta eğitimci yetiştirmeye ve akademik hayata kadar yayılan problemler yığınıyla burun buruna geliyoruz.  

Başka bir okul mümkün mü?

İstanbullu bir grup gönüllü, bu soruyu sormakla yetinmedi, yanıtın peşine düştü. Bir şey yapmalı dedi ve harekete geçti. 2010 yılının Kasım ayında, ‘Başka Bir Okul Mümkün Derneği’ni kurdu… Amaçları, alternatif bir okul modeli geliştirmek ve bu modelin uygulandığı okullar açılmasını sağlamaktı. Derneğin merkezi İstanbul’daydı ama ülke çapında gönüllülere ulaşmak için kolları sıvadılar. Dört temel unsur üzerinde yükselen bir okul modeli geliştirdiler: Alternatif Eğitim, demokratik yönetim, ekolojik duruş, ve özgün finansman.

Modelin temel ilkesi yönetimde, çocukların, ebeveynlerin, öğretmenler ve idari personel dahil bütün okul çalışanlarının ve çevrenin bir arada fikir ürettiği, çözüm sunduğu, iletişimi temel alan demokratik bir yapı oluşturulmasıydı. Eğitim programıysa, “Her çocuk kendine özgüdür ve yaşamının bir parçası olan eğitim sürecini şekillendirmeye hakkı vardır” şiarına dayanıyordu. Ekolojinin müfredatla iç içe geçmesini, böylelikle ekolojik bilinçlenme ve farkındalık yaratmayı amaçlıyorlardı. Özgün finansman yapısı, modelin bel kemiğiydi. Okullar, aileler ve gönüllüler tarafından hayata geçirilen kooperatif aracılığıyla, ”kâr amacı güdülmeksizin” kurulup işletilecekti. Modelin bu yönüyle, Milli Eğitim sistemi içinde de yaygınlaştırılması hedeflendi. 

Derneğin görevi okul kurmak değil, okul açmak isteyen ebeveyn ve gönüllülere destek olmak.  Bunun için eğitim modeli geliştiriyor, öğretmen eğitimleri veriyorlar. 

Başka Bir Okul Mümkün Derneği, Ankaralı bir grup veliye de ilham kaynağı oldu. Onlar, çocuklarının, düşledikleri gibi bir okulda eğitim alması hayalini elbirliğiyle gerçekleştirdiler. Nasıl mı? Önce, ‘Başka Bir Okul Mümkün Ankara Kooperatifini’ kurdular. Herkes, az çok demeden bağışta bulundu. Sonra, İncek köyünde, terk edilmiş bir ilkokul binasını 10 yıl süreyle kiraladılar. Ebeveynlerin özverisi ve çabası, gönüllü mimar, mühendis, müteahhitler ve üretici firmaların katkısıyla birleşti, bina yenilendi. Bahçe içinde tek katlı, yemekhanesi, kütüphanesi ve spor salonu olan bambaşka bir yapıya dönüştü. Çocuklar, gönüllülerle birlikte boyadı okulun duvarlarını. Geleceklerinin şekilleneceği binanın harcına onların da emeği karıştı. Sıra, okulun adını belirlemeye gelmişti. Demokratik yönetimi odağına alan bu modelde öncelik çocuklarındı. Okulun ismine onlar karar verdi: Meraklı Kedi. Üstelik logoyu da bir öğrenci çizdi.

Ağustos 2015’te açılan okulda çocuklar, bahçedeki tavuklar, kediler, köpekler ve ara sıra da çitin ardından bakan komşu ineklerle bir arada eğitim görüyor. Bu okulda zil çalmıyor. Çocuklar, güneşli günlerde bahçede kahvaltı yapıyor. Domates yetiştiriyor, erişte hazırlıyor. Dersleri ezberle değil, oyunla ve atölye çalışmalarıyla öğreniyor. Haftada bir gün, kendi gündemlerini belirleyip tartışıyorlar. Bu arada, okulun düzeninden ve temizliğinden, becerileri düzeyinde yine onlar sorumlu. Yalnızca akademik bilgiyle değil, sürece katılarak, sorumluluk üstlenerek, doğayla iç içe yetişiyorlar, üretmeyi öğreniyorlar.

Anne babalar, ”Çocuklarımızın özgür ve mutlu hissettiği bu yerde biz ebeveynler de kendimizi müşteri gibi hissetmiyoruz” diyor. Kooperatif anlayışıyla finanse edilen Meraklı Kedi İlkokulu’nda öğretmeninden aşçısına, velisinden şoförüne, herkes kâr amacı gütmeden, çocukların geleceği için çalışıyor. Çatı kuruluşu Başka Bir Okul Mümkün Derneği’nin bir diğer hedefi de yardım ve desteklerle tam burslu çocuk oranını her yıl arttırarak % 25 seviyesine çıkarmak…

Dernek öncülüğünde Ankara dışında, İstanbul, İzmir, Kaş, Eskişehir ve Ayvalık’ta da kooperatifler kuruldu. Ayrıca, öğretmenler için eğitim programları yürütülüyor, konferanslar düzenleniyor…

Derneğin katkısıyla Ankara’daki Meraklı Kedi İlkokulu’nun yanı sıra, İzmir’de Renkli Orman Erken Çocukluk Merkezi ve İlkokulu, İstanbul’da Koşan Kaplumbağa Erken Çocukluk Merkezi ve Eskişehir’de Uçan Bisiklet İlkokulu açıldı…

Başka bir okul mümkün mü? Evet mümkün…

Demokratik katılımı, çocukların kişilik özellikleri ve düşüncelerini merkez edinen, doğayı ve sunduğu armağanları akademik başarıyla birleştiren, kâr amacı gütmeyen ve elbette mutlu çocuklar yetiştiren…

Neden olmasın?

Aslı NOYAN – Mayıs 2019

www.baskabirokulmumkun.net

www.meraklikedi.org

 
 
Lütfen Paylaş: